Ê chề nợ xấu cho vay đánh bắt xa bờ

“Tàu 67” là phương pháp gọi tắt cho loại tàu được đóng mới theo Nghị định số 67/2014 về một số chính sách vững mạnh thủy sản của Chính phủ. Tuy nhiên, quá trình triển khai đã phát sinh nhiều bất cập chưa được tháo gỡ, dẫn tới công tác thu hồi vốn cho vay của những ngân hàng bị ảnh hưởng. 

NỢ XẤU NGÀY CÀNG XẤU

Nghị định 67/2014 của Chính phủ về một số chính sách vững mạnh thủy sản được đánh giá là chính sách toàn diện nhất từ trước tới nay trong việc hỗ trợ ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu chuyên dụng cho khai thác hải sản xa bờ có giá trị kinh tế cao, tạo đà vững mạnh đối sở hữu ngành thủy sản.

Theo số liệu từ những cơ quan chức năng, luỹ kế từ lúc có hiệu lực tới ngày 31/12/2017 (thời điểm giới hạn thực hiện ký kết mới hợp đồng cho vay đóng mới, nâng cấp tàu), những ngân hàng đã ký hợp đồng tín dụng đối sở hữu ngư dân để cho vay đóng mới, nâng cấp 1.177 tàu.

Trong ấy có 1.031 tàu đóng mới và 146 tàu nâng cấp; những ngân hàng cam kết cho vay hơn 11.700 tỷ đồng.

 
“Dư nợ cho vay theo Nghị định 67 tới cuối quý 2/2020 đạt 9.936 tỷ đồng; nợ xấu chiếm 38,83%, tương đương 3.858 tỷ đồng. Trong lúc, nợ xấu hồi cuối năm 2019 chiếm 35,2%”. 

Báo cáo gửi tới Quốc hội của Chính phủ  

Báo cáo của Chính phủ giải trình: Nợ xấu phát sinh do cả nguyên nhân khách quan bất khả kháng dẫn tới như dân ko trả được nợ vay và nguyên nhân chủ quan do chủ tàu chây ỳ cố tình ko trả nợ; năng lực khai thác của chủ tàu yếu kém; ngư trường khai thác ko thuận lợi; phương tiện khai thác quá mới và tiên tiến nên chủ tàu gặp nhiều khó khăn trong vận hành, kém hiệu quả.

Ko kể ra còn một số nguyên nhân khác như lựa chọn ngành nghề chưa thích hợp, khách hàng ko sắm bảo hiểm theo quy định, công tác xác nhận thiệt hại chậm trễ; quá trình giải quyết bồi thường bảo hiểm nhiều tranh chấp.

NGÂN SÁCH CẤP BÙ LÃI SUẤT?

Để giải quyết vấn đề nợ xấu, nhiều chính sách hỗ trợ đã được ban hành. Điển hình như việc những ngân hàng đều buộc phải thỏa thuận sở hữu những chủ tàu để bàn những phương án như cơ cấu nợ, ưu tiên chỉ thu nợ gốc…

Tại diễn biến mới nhất, Bộ Nông nghiệp và Tăng trưởng nông thôn đang dự thảo Nghị định về một số chính sách vững mạnh thủy sản. Trong ấy, nhiều nội dung liên quan tới chuyển đổi chủ tàu cá được phê duyệt theo Nghị định 67/2014/NĐ-CP (Nghị định 67) cũng đã được nêu cụ thể.

Theo ấy, chủ tàu đã được phê duyệt dự án đóng mới, nâng cấp tàu theo Nghị định 67 ko còn khả năng tiếp tục thực hiện dự án hoặc đã hoàn thành đóng mới, nâng cấp nhưng ko còn đủ năng lực để hoạt động khai thác hải sản (chủ tàu cũ) được chuyển đổi cho chủ tàu khác có đủ năng lực tài chính, năng lực khai thác thủy sản đồng ý nhận chuyển nhượng dự án (chủ tàu mới).

Cơ chế chuyển đổi chủ tàu sẽ được thực hiện đối sở hữu trường hợp chủ tàu vì nguyên nhân khách quan bất khả kháng dẫn tới ko trả nợ được đúng hạn cho ngân hàng và ko đủ năng lực khai thác hải sản có nhu cầu chuyển nhượng tàu; chủ tàu mới có đủ năng lực tài chính, năng lực khai thác hải sản đồng ý nhận chuyển nhượng dự án, chủ tàu mới được lựa chọn hưởng chính sách hỗ trợ một lần sau đầu tư hoặc hỗ trợ lãi suất lúc nhận tàu và toàn bộ dư nợ vay từ chủ tàu cũ tại thời điểm bàn giao. 

Đáng chú ý nhất, dự thảo Nghị định của Bộ Nông nghiệp và Tăng trưởng nông thôn còn kiến nghị dùng Ngân sách Nhà nước cấp bù toàn bộ lãi vay của chủ tàu cũ chưa trả nợ được tới thời điểm bàn giao.

Cũng theo dự thảo, chủ tàu cũ buộc phải trả nợ gốc quá hạn tính tới thời điểm bàn giao và lãi phát sinh của nợ gốc quá hạn. Chủ tàu mới nhận bàn giao tàu và khoản nợ vay từ chủ tàu cũ, bao gồm: Nợ gốc và lãi phát sinh tính từ thời điểm bàn giao theo hợp đồng tín dụng do chủ tàu cũ đã ký sở hữu ngân hàng.

Chủ tàu cũ và chủ tàu mới thỏa thuận, thống nhất về việc bàn giao tàu và khoản nợ vay, ngân hàng thương mại, chủ tàu cũ và chủ tàu mới ký thỏa thuận bàn giao nợ, trong ấy nêu rõ dư nợ vay, số tiền lãi phát sinh (giả dụ có), thời gian vay vốn, tài sản bảo đảm của khoản nợ vay, quyền hạn, nghĩa vụ của những bên và những nội dung khác thích hợp sở hữu quy định của pháp luật hiện hành.

 
Bộ Nông nghiệp và Tăng trưởng nông thôn  kiến nghị dùng Ngân sách Nhà nước cấp bù toàn bộ lãi vay của chủ tàu cũ chưa trả nợ được tới thời điểm bàn giao tàu cho chủ mới.

Chủ tàu mới và ngân hàng thương mại ký kết thỏa thuận cho vay và hợp đồng bảo đảm tiền vay theo quy định của pháp luật hiện hành. Thời gian vay vốn hỗ trợ lãi suất do ngân hàng và chủ tàu mới thỏa thuận nhưng ko vượt quá thời gian vay vốn hỗ trợ lãi suất còn lại theo quy định (11 năm đối sở hữu trường hợp đóng mới tàu vỏ gỗ hoặc nâng cấp tàu; 16 năm đối sở hữu đóng mới tàu vỏ thép hoặc vỏ vật liệu mới) sau lúc trừ đi thời gian vay vốn hỗ trợ lãi suất mà chủ tàu cũ đã thực hiện tại thời điểm bàn giao.

Chủ tàu mới nhận bàn giao khoản nợ vay và tài sản hình thành từ vốn vay từ chủ tàu cũ theo cơ chế chuyển đổi chủ tàu thực hiện toàn bộ quyền và trách nhiệm của chủ tàu. Chính sách chuyển đổi chủ tàu chỉ được thực hiện 1 lần/tàu. Việc phân loại nợ, trích lập dự phòng để xử lý rủi ro đối sở hữu khoản nợ vay của chủ tàu mới nhận bàn giao từ chủ tàu cũ (giả dụ có) được phân loại theo nhóm nợ của chủ tàu mới.

Đánh giá bài viết

BÀI VIẾT LIÊN QUAN KHÁC

Tỷ suất sinh lời năm 2020 của OCB cao hàng đầu ngành ngân hàng

admin

Mở “cao tốc” trong thanh toán liên ngân hàng

admin

ADB: Lãi suất trái phiếu Đông Á mới nổi phân hoá do Covid-19

admin

BÌNH LUẬN